Nie wszystkie szpitale ujawnią umowy? Rezydenci wskazują lukę

Sprawa wynagrodzeń lekarza z Warszawskiego Szpitala Południowego wywołała dyskusję nie tylko o zarobkach personelu medycznego, ale także o przejrzystości finansów w ochronie zdrowia. Jednym z narzędzi, które mają zwiększyć jawność wydatkowania publicznych pieniędzy, jest Centralny Rejestr Umów (CRU), którego uruchomienie zaplanowano na 1 lipca.

Porozumienie Rezydentów OZZL uważa jednak, że obecny kształt przepisów nie zapewni pełnej transparentności. W opublikowanym stanowisku organizacja przekonuje, że część publicznych podmiotów leczniczych pozostanie poza nowym systemem.

– Deklarowaną intencją rządu wcale nie jest transparentność publicznych finansów, a jedynie stworzenie pozorów walki z systemowymi nieprawidłowościami – czytamy w stanowisku podpisanym przez przewodniczącego PR OZZL Sebastiana Goncerza.

Dlaczego część placówek ma pozostać poza rejestrem?

Porozumienie Rezydentów argumentuje, że problem wynika z obowiązujących przepisów ustawy o finansach publicznych. Zdaniem autorów stanowiska obowiązek publikowania umów obejmie wyłącznie podmioty zaliczane do sektora finansów publicznych. Zgodnie z art. 9 ustawy z tej definicji wyłączono spółki prawa handlowego, nawet jeśli ich jedynym właścicielem jest samorząd lub Skarb Państwa. Wiele publicznych szpitali działających jako spółki kapitałowe nie będzie musiało więc publikować zawieranych umów w Centralnym Rejestrze Umów. Organizacja określa tę sytuację jako systemową lukę, która – w jej ocenie – podważa deklarowany cel nowych przepisów.

Dwie różne zasady przejrzystości

W stanowisku PR OZZL wskazuje, że od 1 lipca mogą funkcjonować dwa różne standardy jawności. Kontrakty cywilnoprawne personelu medycznego zatrudnionego w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej (SPZOZ) będą ujawniane w rejestrze. Jednocześnie analogiczne umowy zawierane w publicznych szpitalach działających w formie spółek prawa handlowego pozostaną poza systemem. Może to prowadzić do sytuacji, w której zakres jawności będzie zależał nie od charakteru wydatkowanych środków publicznych, lecz od formy prawnej konkretnej placówki.

Które szpitale wskazuje PR OZZL?

Porozumienie Rezydentów wymienia w swoim stanowisku przykłady placówek, które – według organizacji – nie zostaną objęte obowiązkiem raportowania do Centralnego Rejestru Umów. Wśród nich znalazły się:

• Warszawski Szpital Południowy Sp. z o.o.,
• Szpitale Pomorskie Sp. z o.o.,
• Szpitalne Centrum Medyczne w Goleniowie Sp. z o.o.

Zdaniem autorów stanowiska nowe przepisy nie będą więc obejmowały wszystkich podmiotów finansowanych ze środków publicznych.

Zarzut wybiórczej transparentności

PR OZZL ocenia, że obecny model może prowadzić do nierównego traktowania poszczególnych placówek. Zwraca uwagę, że w ostatnich tygodniach dużo miejsca poświęcono publicznej dyskusji o wynagrodzeniach lekarzy, natomiast – jej zdaniem – projekt Centralnego Rejestru Umów nie zapewni porównywalnej przejrzystości w odniesieniu do wszystkich publicznych szpitali.

W stanowisku znalazł się również zarzut, że obecne rozwiązania mogą ograniczyć społeczną kontrolę nad częścią wydatków finansowanych z pieniędzy publicznych.

Rezydenci apelują o zmianę przepisów

Porozumienie Rezydentów podkreśla, że transparentność finansów publicznych powinna obejmować wszystkie podmioty realizujące świadczenia finansowane ze środków publicznych, niezależnie od ich formy organizacyjno-prawnej. Obecny kształt przepisów wymaga zmian. PR OZZL przekonuje, że tylko objęcie Centralnym Rejestrem Umów wszystkich publicznych podmiotów leczniczych pozwoli osiągnąć cel, jakim ma być pełna przejrzystość wydatkowania środków publicznych.